Ευπρόσβλητες ζώνες νιτρορύπανσης
Τι είναι οι ζώνες ευπρόσβλητες στη νιτρορύπανση της Οδηγίας 91/676/ΕΟΚ, ποιες πρακτικές λίπανσης και διαχείρισης κοπριάς περιορίζει ο χαρακτηρισμός, και τι σημαίνει για ιδιοκτήτες και αγοραστές γεωργικής γης στην Κύπρο.
Το επίπεδο «Ζώνες ευπρόσβλητες στη νιτρορύπανση» απεικονίζει το δημοσιευμένο σύνολο δεδομένων του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) για τις ζώνες που έχουν χαρακτηριστεί βάσει της ευρωπαϊκής Οδηγίας 91/676/ΕΟΚ — της «Οδηγίας για τη νιτρορύπανση».
Τι είναι η Οδηγία για τη νιτρορύπανση
Η Οδηγία 91/676/ΕΟΚ αποσκοπεί στην προστασία των νερών από τη ρύπανση με νιτρικά γεωργικής προέλευσης — κυρίως από τα αζωτούχα λιπάσματα και τα κτηνοτροφικά απόβλητα. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, τα νιτρικά υποβαθμίζουν το πόσιμο νερό και προκαλούν ευτροφισμό: την υπερβολική «λίπανση» ποταμών, ταμιευτήρων και παράκτιων νερών, που οδηγεί σε εξάπλωση φυκών και έλλειψη οξυγόνου.
Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τις περιοχές που αποστραγγίζουν σε νερά επιβαρυμένα ή απειλούμενα από νιτρικά και τις χαρακτηρίζουν «ευπρόσβλητες ζώνες»· σε κάθε ζώνη εφαρμόζεται δεσμευτικό πρόγραμμα δράσης για τη γεωργική πρακτική. Στην Κύπρο, το ΤΑΥ δημοσιεύει τα γεωγραφικά όρια των χαρακτηρισμένων ζωνών — και αυτό το σύνολο δεδομένων αναπαράγει ο χάρτης.
Τι περιορίζει ο χαρακτηρισμός
Μέσα σε μια ευπρόσβλητη ζώνη, το πρόγραμμα δράσης ρυθμίζει κυρίως τη χρήση του αζώτου: ανώτατες ποσότητες λιπασμάτων και κοπριάς ανά καλλιέργεια, περιόδους κατά τις οποίες απαγορεύεται η εφαρμογή τους, απαιτήσεις για την αποθήκευση των κτηνοτροφικών αποβλήτων, και αποστάσεις ασφαλείας από υδατορέματα, γεωτρήσεις και άλλα ευαίσθητα σημεία.
Οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις καθορίζονται από το εκάστοτε ισχύον πρόγραμμα δράσης και τη σχετική νομοθεσία. Για τα μέτρα που ισχύουν σήμερα, απευθυνθείτε στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες — στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων και στο Τμήμα Γεωργίας.
Ποιους αφορά κυρίως
Ο χαρακτηρισμός αφορά πρωτίστως τη γεωργική και κτηνοτροφική δραστηριότητα: χωράφια, φυτείες και μονάδες εκτροφής μέσα στη ζώνη. Αν καλλιεργείτε — ή σκέφτεστε να αγοράσετε — γεωργική γη, ο χαρακτηρισμός διαμορφώνει την καθημερινή πρακτική: τι λίπανση επιτρέπεται, πότε και πώς.
Για κατοικίες και μη γεωργικές χρήσεις ο χαρακτηρισμός δεν είναι συνήθως καθοριστικός· είναι όμως χρήσιμη πληροφορία για την περιοχή: δείχνει ότι τα υπόγεια ή επιφανειακά νερά της έχουν αξιολογηθεί ως επιβαρυμένα ή απειλούμενα από νιτρικά.
Τι δείχνει ο χάρτης
Ο χάρτης απεικονίζει τις ζώνες όπως δημοσιεύονται στο σύνολο δεδομένων του ΤΑΥ. Ενεργοποιήστε το επίπεδο από την ομάδα «Ύδατα» και πατήστε σε ένα σημείο: αν εμπίπτει σε χαρακτηρισμένη ζώνη, εμφανίζεται η σχετική ένδειξη. Η απουσία ένδειξης σημαίνει «εκτός των χαρτογραφημένων ζωνών του συνόλου δεδομένων» — για επιβεβαίωση σε επίπεδο τεμαχίου, αρμόδιο είναι το ΤΑΥ.
Όπως όλα τα επίπεδα του χάρτη, τα δεδομένα αναπαράγονται από τις δημόσιες υπηρεσίες όπως δημοσιεύονται και δεν αποτελούν επίσημη βεβαίωση.
